Widmo, okna i pasma transmisyjne
Zakres widzialny kończy się na 700 nm — cała telekomunikacja pracuje w podczerwieni. Pasma O·E·S·C·L (+ serwisowe U) to współczesna nomenklatura; I/II/III okno to nazwy historyczne. Charakterystyczny „garb" przy 1383 nm to pik wodorotlenowy (OH⁻) — w starszych włóknach oddzielał II i III okno; we włóknach G.652.D jest praktycznie wyeliminowany.
pasma: O 1260–1360 · E 1360–1460 · S 1460–1530 · C 1530–1565 · L 1565–1625 · U 1625–1675 (serwisowe)
Kody kolorów włókien w tubie
Nie ma jednego światowego standardu kolejności włókien — każdy właściciel sieci może określać ją po swojemu. Bez dokumentacji technicznej, wytycznych właściciela lub specyfikacji producenta kabla posiłkuj się tabelą; w kablach rozetowych czerwona tuba jest pierwsza, a kierunek numeracji wskazuje tuba niebieska (lub inna kolorowa, gdy pozostałe są białe albo czarne). Kolejność powinna być jednolita w całej sieci.
| Nr | IEC 60304 | Telefonika / Elmat / Fibrain | Orange Polska | Corning ANSI/EIA-359A | ACOME |
|---|
Decybele i dBm
dB opisuje stosunek mocy (strata/wzmocnienie), dBm — moc bezwzględną względem 1 mW. Dwie kotwice, które warto znać na pamięć: 3 dB = połowa mocy, 10 dB = dziesięciokrotność.
| dB | krotność mocy |
|---|---|
| 0,1 | 1,02× |
| 0,3 | 1,07× |
| 1 | 1,26× |
| 3 | 2× |
| 6 | 4× |
| 10 | 10× |
| 13 | 20× |
| 20 | 100× |
| 30 | 1 000× |
| 55 | 316 228× |
| dBm | mW |
|---|---|
| −10 | 0,10 |
| −6 | 0,25 |
| −3 | 0,50 |
| 0 | 1,00 |
| +3 | 2,00 |
| +6 | 3,98 |
| +10 | 10,0 |
| +17 | 50,1 |
| +20 | 100 |
| czas impulsu | długość we włóknie |
|---|---|
| 3 ns | 0,3 m |
| 10 ns | 1 m |
| 30 ns | 3 m |
| 100 ns | 10 m |
| 300 ns | 30 m |
| 1 µs | 100 m |
| 2 µs | 200 m |
| 10 µs | 1 km |
| 20 µs | 2 km |
czerwone poziomy mocy = niebezpieczne dla wzroku · długość impulsu ≈ czas[ns]/10 metrów (N≈1,5)
Straty wtrąceniowe splitterów PLC
| Splitter PLC | 1×2 | 1×4 | 1×8 | 1×16 | 1×32 | 1×64 | 1×128 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| teoretyczne [dB] | 3 | 6 | 9 | 12 | 15 | 18 | 21 |
| typowe [dB] | 3,5 | 6,9 | 9,8 | 13,5 | 16,5 | 20,0 | 23,5 |
| maksymalne [dB] | 3,9 | 7,4 | 10,8 | 13,8 | 16,9 | 21,0 | 25,3 |
Budżet mocy klas sieci PON
Suma strat toru OLT–ONT (włókno + splittery + złącza) musi zmieścić się w przedziale klasy, w której pracują urządzenia aktywne (Tablica 5):
| Klasa sieci PON | A | B | B+ | C | C+ |
|---|---|---|---|---|---|
| minimalne straty wtrąceniowe [dB] | 5 | 10 | 13 | 15 | 17 |
| maksymalne straty wtrąceniowe [dB] | 20 | 25 | 28 | 30 | 32 |
Uwaga: tor nie może być też za mało stratny — poniżej minimum odbiornik pracuje w przesterowaniu. Nowsze standardy dodają klasę C++ (>32 dB).
Dozwolone straty w złączach
| MM PC | SM PC | SM APC | |
|---|---|---|---|
| typowe straty wtrąceniowe [dB] | 0,3 | 0,3 | 0,3 |
| maksymalne straty wtrąceniowe [dB] | 0,6 | 0,6 | 0,6 |
| typowe wtrąceniowe — wymagania Orange [dB] | 0,15 | 0,15 | 0,15 |
| maksymalne wtrąceniowe — wymagania Orange [dB] | 0,25 | 0,25 | 0,25 |
| minimalne straty odbiciowe [dB] | 40 | 55 | 65 |
| minimalne odbiciowe — wymagania Orange [dB] | 45 | 60 | 75 |
Typowe wartości — co powinno wyjść z pomiaru
Szybki test wiarygodności reflektogramu: jeśli wynik odbiega od tych rzędów wielkości, najpierw podejrzewaj pomiar (nastawy, czystość, rozbiegówkę), dopiero potem linię.
| Włókno G.652 | 1310 nm | 1550 nm | 1625 nm |
|---|---|---|---|
| tłumienność jednostkowa [dB/km] | 0,32–0,35 | 0,18–0,20 | 0,21–0,22 |
| Zdarzenie | strata typowa | reflektancja | sygnatura na przebiegu |
|---|---|---|---|
| spaw | 0,02–0,1 dB | brak odbicia | czysty uskok w dół; strata taka sama na każdej fali |
| złącze PC | 0,3 / maks. 0,6 dB | ok. −45 dB | uskok + wyraźny pik odbicia |
| złącze APC | 0,3 / maks. 0,6 dB | ≤ −60 dB | uskok; pik widoczny tylko na krótkim impulsie |
| makrozgięcie | zależna od fali | brak odbicia | strata rośnie z falą: 1625 ≫ 1550 ≫ 1310 — mierz dwiema falami |
| splitter PLC 1×N | wg tabeli splitterów | praktycznie brak | duży schodek; za nim często koniec dynamiki |
| otwarte złącze / koniec | — | ok. −14 dB (4%) | wysoki pik i zejście w szum |
| duch | 0 dB | pik „z powietrza" | odbicie bez straty, w wielokrotności odstępu silnych odbić |
Pamiętaj: strata spawu i złącza do protokołu = średnia z pomiaru dwukierunkowego (A→B i B→A na tych samych nastawach) — rozdział 5.
Złącza — rozpoznaj jednym rzutem oka
Kolor obudowy: zielony = APC (czoło 8°), niebieski = PC jednomodowe, beżowy/czarny = wielomodowe. Reszta w tabeli:
| złącze | ferrula | mocowanie | gdzie spotkasz | czyścik | |
|---|---|---|---|---|---|
 | SC | Ø 2,5 mm | push-pull | przełącznice, PON (abonenci: SC/APC) | 2,5 mm |
 | LC | Ø 1,25 mm | zatrzask (jak RJ-45) | SFP/SFP+, data center, gęste przełącznice | 1,25 mm |
 | FC | Ø 2,5 mm | gwint | sprzęt pomiarowy, laboratoria, porty OTDR | 2,5 mm |
 | ST | Ø 2,5 mm | bagnet | starsze LAN, instalacje wielomodowe | 2,5 mm |
 | E-2000 | Ø 2,5 mm | push-pull + klapka | operatorzy, DWDM (zwykle APC) | 2,5 mm |
 | MPO/MTP | prostokątna 12/24 wł. | push-pull, klucz polaryzacji | data center, trasy 40/100G | MPO/MTP |
Zdjęcia złączy: Wikimedia Commons — SC/FC: A. Popov (CC BY-SA 4.0); LC: Marco Götze (CC BY-SA 3.0); ST: Yannick Trottier (CC BY 2.5); E-2000: Christophe Finot (CC BY-SA 3.0); MPO: Kirnehkrib (CC BY-SA 3.0).
Dobór czyścika
Średnica ferruli z tabeli wyżej wskazuje narzędzie — pełny warsztat czyszczenia (sucho → mokro → sucho → inspekcja) jest w rozdziale 2.
One-Click 1,25 / 2,5 mmLC, MU / SC, FC, ST, E-2000 — także złącza zabudowane
One-Click MPO/MTPdedykowany do ferrul wielowłóknowych
Pióro FCC3 + płyn FCC2czyszczenie mokre uporczywego brudu
Końcówki CCTadaptery i trudno dostępne gniazda
Zdjęcia czyścików: materiały AFL / interlab.pl.
Wykaz skrótów i definicji
Warsztat inspekcji i czyszczenia znajdziesz w rozdziale 2, a co te liczby znaczą na reflektogramie — w rozdziale 5.