Norma PN-EN 61300-3-35 każe obejrzeć czoło wtyku przed każdym połączeniem. Poniżej masz wideomikroskop z losowo generowanymi próbkami typowych zanieczyszczeń i uszkodzeń. Obejrzyj czoło, w razie potrzeby włącz strefy normy — i wydaj werdykt.
werdykty wg PN-EN 61300-3-35 · próbki generowane losowo
Nie każdy defekt dyskwalifikuje złącze — ale każdy trzeba umieć nazwać. Rysa poza obszarem kontaktu jest dopuszczalna; ta sama rysa w rdzeniu oznacza wymianę.
Migracja zanieczyszczeń — czemu brudne złącze niszczy dwa
Ferule w złączu stykają się z ogromnym naciskiem. Drobiny są przy tym rozdrabniane i przenoszone na drugie czoło, a siły łączenia i ładunek elektrostatyczny spychają je w stronę rdzenia. Skutek: wystarczy kilka połączeń, by z jednego brudnego złącza zrobiły się dwa — a twarde drobiny potrafią trwale uszkodzić obie ferule.
Złącze A czyste, złącze B zabrudzone. Połącz je i zobacz, co się stanie.
Czym czyścić — narzędzia i ich zastosowania
Nie ma jednego narzędzia do wszystkiego: co innego sprawdza się przy wtyku trzymanym w dłoni, a co innego przy złączu zabudowanym — osadzonym w adapterze przełącznicy albo w porcie urządzenia. Przegląd arsenału:
Chusteczki bezpyłowe + płyn
Podstawa do wtyków w dłoni (patchcordy, pigtaile). Najpierw na sucho; uporczywy brud (tłuszcz, pozostałości) — chusteczka zwilżona dedykowanym płynem (szybkoschnącym, bezresztkowym, typu FCC/FPP) lub czystym IPA i natychmiast wykończenie suchym fragmentem. Inaczej zostają prążki interferencyjne — widziałeś je w trenażerze.
Zobacz w ofercie →
Kaseta czyszcząca (typu Cletop)
Przewijana taśma bezpyłowa pod okienkiem — czoło wtyku przeciągasz jednym ruchem po świeżym pasie. Szybkie czyszczenie na sucho, setki czyszczeń z jednej kasety. Idealna na stole montażowym i w laboratorium, gdzie wtyk masz w ręce.
Zobacz w ofercie →
Czyścik długopisowy (typu One-Click)
Klucz do złączy zabudowanych: czyści wtyk osadzony w adapterze przełącznicy i porty urządzeń bez wypinania — końcówka wchodzi przez tuleję adaptera, a mechanizm „klik" obraca ją z kontrolowanym naciskiem. Wersje wg średnicy ferruli: 1,25 mm (LC, MU), 2,5 mm (SC, FC, ST, E-2000) oraz dedykowane MPO/MTP. Tym narzędziem dbasz też o port OTDR.
Zobacz zestawy czyszczące →
Patyczki do gniazd (sticks)
Patyczki 1,25 / 2,5 mm do adapterów i trudno dostępnych gniazd, gdy nie masz czyścika długopisowego. Obracaj w jednym kierunku, jeden patyczek = jedno złącze. Traktuj jako ostateczność — najłatwiej o smugi i włókna z końcówki.
Zobacz w ofercie →Zdjęcia produktów: materiały AFL / interlab.pl.
Uniwersalny przepis normy: sucho → mokro → sucho → inspekcja. Zaczynasz na sucho; jeśli wideomikroskop dalej pokazuje brud — czyszczenie mokre płynem i od razu dosuszenie; po każdym czyszczeniu ponowna inspekcja, bo czyszczenia „w ciemno" norma nie uznaje. Nieużywane wtyki i porty zawsze pod zatyczkami ochronnymi — ale uwaga: zatyczki też bywają brudne.
Typy złączy — ściąga
Zanim wyczyścisz, musisz rozpoznać. Dwie rzeczy mówią prawie wszystko: kolor obudowy — zielony to APC (czoło ścięte 8°), niebieski to PC jednomodowe, beżowy/czarny to wielomodowe (czemu to ważne — rozdział 4) — oraz średnica ferruli: 2,5 mm albo 1,25 mm, bo pod nią dobierasz czyścik długopisowy.
SC Ø 2,5 mm
Prostokątny, wtykany push-pull. Najpopularniejsze złącze przełącznic i sieci PON (u abonentów zwykle SC/APC). Duże, wygodne, trudne do pomylenia.
LC Ø 1,25 mm
Połowa rozmiaru SC, zatrzask jak RJ-45. Standard gęstych przełącznic, wkładek SFP/SFP+ i data center. Do czyszczenia w adapterze — czyścik 1,25 mm.
FC Ø 2,5 mm
Okrągłe, skręcane gwintem — odporne na wibracje i przypadkowe wypięcie. Klasyka sprzętu pomiarowego i laboratoriów; częsty port w reflektometrach.
ST Ø 2,5 mm
Okrągłe, mocowane bagnetem (wciśnij i przekręć). Spotykane głównie w starszych sieciach LAN i instalacjach wielomodowych — dziś schodzi ze sceny.
E-2000 Ø 2,5 mm
Push-pull z automatyczną klapką przeciwpyłową, która chroni czoło i oczy (laser safety). Ulubieniec operatorów i systemów DWDM; zwykle w wersji APC.
MPO / MTP ferrula prostokątna
Złącze wielowłóknowe (12/24 włókna w jednej ferruli) do data center i tras 40/100G. Wersje męskie (piny) i żeńskie; polaryzacja kluczem. Czyszczenie wyłącznie dedykowanym czyścikiem MPO/MTP.
Zdjęcia złączy: Wikimedia Commons — SC/LC/FC/ST: Adamantios (CC BY-SA 3.0); E-2000: Christophe Finot (CC BY-SA 3.0); MPO: Reichle & De-Massari (CC BY-SA 3.0 DE).
Bezpieczeństwo: mikroskop a wzrok
Mikroskop z bezpośrednim torem optycznym wolno przykładać wyłącznie do włókna bez sygnału. Jeżeli w torze może płynąć moc optyczna — zwłaszcza w działającej sieci — używa się wyłącznie wideomikroskopu z kamerą i ekranem. W przeciwnym wypadku istnieje niebezpieczeństwo utraty wzroku. To nie jest przezorność na wyrost — to podstawowa zasada bezpieczeństwa pracy ze światłowodami.
Chcesz zobaczyć, jak zanieczyszczone złącze wygląda na reflektogramie? Przejdź do rozdziału 5 — Reflektometryczna analiza zdarzeń.